पोटात तेच, ओठात तेच ‘, माणुसकीचा ठाम आवाज : प्रा. डॉ. तानाजीराव सावंत

” पोटात तेच, ओठात तेच ‘, माणुसकीचा ठाम आवाज : प्रा. डॉ. तानाजीराव सावंत

आजच्या राजकारणात शब्द आणि कृती यांच्यात अंतर वाढत चालले असताना, काही व्यक्तिमत्त्वे अशी असतात की त्यांच्या बोलण्यात आणि वागण्यात कधीही दुभंग दिसत नाही. “जे पोटात तेच ओठात” ही म्हण ज्यांच्यासाठी अगदी तंतोतंत लागू होते, असे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे माजी आरोग्यमंत्री आमदार प्राध्यापक डॉ. तानाजी सावंत.

राजकारणात टिकून राहण्यासाठी अनेकजण मुखवटे घालतात. पण डॉ. तानाजीराव सावंत यांनी कधीही तो मार्ग स्वीकारला नाही. त्यांनी जे विचारले, ते निर्भीडपणे मांडले; जे बोलले, ते प्रामाणिकपणे जगले. त्यांच्या संपूर्ण राजकीय प्रवासात एक गोष्ट ठळकपणे दिसून येते—आजपर्यंत त्यांच्या हातून अशी कोणतीही कृती घडलेली नाही, ज्यामुळे एखाद्या गोरगरिबाचे नुकसान झाले, कुणाला अन्याय सहन करावा लागला किंवा माणुसकीला तडा गेला.
विरोधकांवर ते परखड शब्दांत टीका करतात, हे खरे. पण ती टीका वैयक्तिक द्वेषातून नव्हे, तर सत्याच्या आणि भूमिकेच्या बळावर असते. म्हणूनच त्यांच्या टीकेतही प्रामाणिकपणा जाणवतो. कुणाच्या टोमण्यांना, आरोपांना किंवा कटकारस्थानांना न जुमानता, स्वतःच्या विचारांवर ठाम राहून पुढे जाण्याची जिद्द हीच त्यांची खरी ओळख आहे.
डॉ. सावंत यांचे राजकारण सत्ताकेंद्रित नाही, तर समाजकेंद्रित आहे. गरीब, कष्टकरी, उपेक्षित घटक यांना न्याय मिळावा, त्यांच्या अडचणी ऐकल्या जाव्यात आणि गरजेच्या वेळी त्यांना आधार मिळावा, यासाठी ते कायम प्रयत्नशील राहिले आहेत. पद, प्रतिष्ठा किंवा राजकीय लाभ यापेक्षा माणूस महत्त्वाचा आहे, हा विचार त्यांनी आपल्या कृतीतून सतत सिद्ध केला.
कार्यकर्त्यांना फक्त वापरून घेणारे नेते अनेकांनी पाहिले आहेत; पण कार्यकर्त्यांना घडवणारे, त्यांना उभे करणारे आणि त्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहणारे नेते फारच मोजके असतात. डॉ. तानाजीराव सावंत हे त्याच मोजक्या नेत्यांपैकी एक आहेत. कार्यकर्त्यांना मोठे करण्याचा, त्यांच्यावर विश्वास टाकण्याचा आणि त्यांना नेतृत्वाची संधी देण्याचा प्रयत्न त्यांनी सातत्याने केला आहे.
म्हणूनच आज कार्यकर्त्यांमध्ये एकच भावना ऐकू येते—“आमचे नेते सत्य बोलतात, सत्यासाठी उभे राहतात आणि माणुसकी जपतात.” या विश्वासावरच त्यांचे नेतृत्व उभे आहे. आजच्या गोंधळलेल्या राजकीय काळात, स्पष्टवक्तेपणा, निर्भीड भूमिका आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा समतोल साधणारे नेतृत्व म्हणून प्रा. डॉ. तानाजीराव सावंत हे केवळ एक आमदार नाहीत, तर अनेकांसाठी आशेचा, विश्वासाचा आणि माणुसकीचा ठाम आवाज आहेत.
हा आवाज शब्दांपुरता मर्यादित नाही—तो कृतीत उतरलेला आहे. आणि म्हणूनच, त्यांच्याविषयी बोलताना लोक केवळ नेत्याची नव्हे, तर एका खऱ्या माणसाची आठवण काढतात.